W czwartek (4 grudnia 2025 r.) w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lubaczowie gościł Tomasz Kuba Kozłowski z Domu Spotkań z Historią w Warszawie, który wygłosił prelekcję pt. „Nieznany żołnierz ze Lwowa. W 100-lecie Grobu Nieznanego Żołnierza”.
Podczas spotkania nasz gość zaprezentował krótką historię pochówku nieznanych żołnierzy. Dowiedzieliśmy się, że jako pierwsi z ideą upamiętnienia bezimiennych bohaterów poległych w walce za ojczyznę wystąpili Francuzi, którzy 28 stycznia 1921 odsłonili Grób Nieznanego Żołnierza usytuowany pod łukiem tryumfalnym w Paryżu. Koleni byli Anglicy, następnie Amerykanie, Belgowie i Włosi.
W Polsce Grób Nieznanego Żołnierza odsłonięto 2 XI 1925 r. Znajdował się on w środkowych arkadach kolumnady pałacu Saskiego, zniszczonego przez Niemców w czasie II wojny światowej. Przybliżając nam historię jego budowy Tomasz Kuba Kozłowski szczegółowo opowiadał o trudzie realizacji tego projektu. Odwoływał się przy tym do Lwowa jako miasta o dużym żołnierskim i patriotycznym dziedzictwie. Dowiedzieliśmy się, że szczątki niezidentyfikowanego żołnierza, zostały sprowadzone podczas specjalnej ceremonii.
Miasto Lwów i jego mieszkańcy odegrali tu bardzo ważną rolę. Bezimienny żołnierz został ekshumowany z Cmentarza Orląt. Wyboru trumny dokonała Jadwiga Zarugiewiczowa – matka żołnierza poległego na polach Zadwórza i pochowanego w nieznanym miejscu. Ciało żołnierza przewieziono do Warszawy specjalnym pociągiem, a w składzie eskorty honorowej znalazło się dwoje lwowskich dzieci – sierot, które straciły rodziców podczas I wojny światowej, dwie matki i dwie żony poległych żołnierzy oraz dwóch inwalidów wojennych.
Podczas swojego wystąpienia Tomasz Kuba Kozłowski nie tylko uczcił 100-lecie Grobu, ale także ukazał jego rolę we współczesnej edukacji, interpretował znaczenie tego Grobu jako symbolu ofiar wojny w kontekście historycznym Lwowa i Warszawy – miast walki i pamięci ważnych dla kształtowania polskiego mitu obrony niepodległości.
Mówił o tych dwóch miastach i jednym wspólnym doświadczeniu: o lwowskim ogniu walki, o warszawskim kamieniu pamięci i o idei, która je łączy – idei Nieznanego Żołnierza. W rocznicę 100-lecia Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie przywołujemy zatem pamięć o Lwowie – mieście, które w przeszłości było areną dramatów, ale także miejscem, gdzie narastała polska wspólnota powstała z różnych kultur i narodów.
Organizatorami spotkania było Muzeum Kresów w Lubaczowie przy współpracy z Miejską Biblioteką Publiczną w Lubaczowie, Towarzystwem Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Oddział w Lubaczowie oraz Domem Spotkań z Historią w Warszawie.
The gallery was not found!
