W środę, 4 listopada w Czytelni dla Dorosłych odbył się uroczysty Wieczór Wspomnień „O tych, którzy odeszli, a pozostali w naszej pamięci”. Spotkanie, zorganizowane w związku ze Świętem Zmarłych, poświęcone zostało wybitnym i zasłużonym postaciom związanym z ziemią lubaczowską, których 5. lub 15. rocznica śmierci przypada w bieżącym roku.
Wśród upamiętnionych osób znaleźli się zasłużeni dla regionu mieszkańcy, w tym wieloletnia bibliotekarka i Sybiraczka Lidia Argasińska, poetka Barbara Mazurkiewicz, regionalista Eugeniusz Szajowski, historyk Stanisław Franciszek Gajerski oraz ks. Lesław Hypiak. Spotkanie upłynęło w refleksyjnej atmosferze i obejmowało prezentacje biograficzne, pokaz archiwalnych fotografii, pamiątek i dokumentów, a także wspomnienia bliskich i zaproszonych gości.
Jako pierwszy wystąpił Wiesław Bek, który wspominał Lidię Argasińską (1929–2021) Sybiraczkę, nauczycielkę, bibliotekarkę oraz niestrudzoną strażniczkę pamięci historycznej, która przeżyła sześcioletnie zesłanie w Północnym Kazachstanie, a po wojnie przez dekady dzieliła się swoim świadectwem z mieszkańcami regionu i młodzieżą. Na „nieludzkiej ziemi” doświadczała głodu, mrozu, ciężkich warunków bytowych i nieustannej tęsknoty za krajem. Z zesłania przywiozła bezcenną pamiątkę – osobisty pamiętnik, do którego wpisywały się jej koleżanki oraz towarzyszki niedoli. Po powrocie do Polski związała swoje losy z Lubaczowem. Pracowała m.in. w Szkole Podstawowej nr 2 w Lubaczowie, wychowując kolejne pokolenia młodych mieszkańców miasta. Aktywnie działała w strukturach kombatanckich, pełniąc funkcję wiceprezesa Terenowego Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie. Aby ocalić losy swojej rodziny oraz innych zesłańców od zapomnienia, Lidia Argasińska spisała swoje przeżycia w książkach „Szara opowieść: (wspomnienia z sześcioletniego pobytu na zesłaniu w Północnym Kazachstanie w latach 1940–1946)” oraz „Podwójny wicher” publikacja napisana wspólnie z siostrą Marią Osiniak.
Kolejna prezentacja wygłoszona przez ks. kanonika Andrzeja Stopyrę dziekana dekanatu lubaczowskiego, dotyczyła ks. Lesława Hypiaka (1959–2021), który na stałe wpisał się w pamięć mieszkańców Lubaczowa i okolic jako oddany duszpasterz, katecheta oraz człowiek głęboko wrażliwy na los osób chorych, starszych i potrzebujących. Urodził się w Lubaczowie i z naszym miastem był związany od najmłodszych lat. Już będąc uczniem dał się poznać jako koleżeński i ambitny człowiek. Po zdaniu matury wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie. Swoją kapłańską drogę rozpoczął jako wikariusz w parafiach diecezji lubelskiej, a później w Starym Dzikowie, Łukawcu i w Lubaczowie. W 2007 roku ks. Lesław podjął szczególną formę posługi – został kapelanem lubaczowskiego szpitala oraz Domu Pomocy Społecznej Sióstr Albertynek w Lubaczowie, a jednocześnie pracował jako duszpasterz oraz katecheta. Przez całe dekady był związany ze swoją rodowitą społecznością. W środowisku szkolnym zapamiętano go jako osobę niezwykle serdeczną, wychowawcę wielu pokoleń młodzieży z lubaczowskiego „ogólniaka”, który potrafił rozmawiać z młodymi ludźmi bez patosu, z autentycznym zainteresowaniem ich problemami. Ksiądz Lesław Hypiak zmarł 28 grudnia 2021 roku w wieku 62 lat. Jego pożegnanie stało się wielkim manifestem lokalnej wspólnoty. Uroczystości żałobne i pogrzebowe zgromadziły w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej oraz w Konkatedrze w Lubaczowie liczne grono kapłanów, sióstr zakonnych, władz samorządowych, wychowanków oraz parafian. Pozostał po nim trwały ślad w pamięci lubaczowian – jako duszpasterza o niezwykłej łagodności, skromności i otwartości na drugiego człowieka.
W bardzo osobistym wystąpieniu swojego ojca wspominał Wacław Szajowski. Mówił o tym, że Eugeniusz Szajowski (1913-2011) to nie tylko zaangażowany społecznik, samorządowiec, regionalista, autor publikacji i popularyzator wiedzy dotyczącej historii ziemi lubaczowskiej, ale także troskliwy mąż i bardzo dobry ojciec trzech synów. Urodził się w Cieszanowie. Pracował w strukturach administracyjnych m.in. w kancelarii adwokackiej w Powiatowym Urzędzie Rozjemczym, w Starostwie Powiatowym, w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, był też wiceprezesem Miejskiej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. Z zamiłowania był historykiem-regionalistą, autorem relacji i opisów dotyczących ziemi lubaczowskiej (głównie Cieszanowa i Lubaczowa) i jej mieszkańców. Określany był „kronikarzem minionego stulecia”. Jego artykuły ukazywały się w różnych publikacjach np., w Roczniku Lubaczowskim, Kresowiaku Galicyjskim, Jednodniówkach – Lubaczów, Cieszanowskich Zeszytach Regionalnych, katolickim czasopiśmie Teraz. Niepublikowane rękopisy i maszynopisy dotyczące historii rodziny, w tym z wielką starannością opracowane drzewa genealogiczne znajdują się w zbiorach najbliższych. Kończąc swoje wystąpienie Wacław Szajowski powiedział, że jest dumny z tego, że jest synem tak wyjątkowego człowieka.
Prelekcję poświęconą Stanisławowi Franciszkowi Gajerskiemu (1932–2021) wygłosił Tomasz Róg. Wspominał swego nauczyciela jako najważniejszą z postaci w powojennej historii Cieszanowa. Ten historyk, pedagog, pasjonat i społecznik całe swoje dorosłe życie poświęcił odkrywaniu, dokumentowaniu i ratowaniu od zapomnienia przeszłości swoich rodzinnych stron. Mieszkańcy Cieszanowa zapamiętali go przede wszystkim jako „Pana Magistra” – człowieka o ogromnej kulturze osobistej, niezrównanej wiedzy i pasji, którą potrafił zarażać kolejne pokolenia. Urodził się w Cieszanowie, dorastał w trudnych, naznaczonych wojennym dramatem czasach, od wczesnej młodości przejawiał głębokie zainteresowanie przeszłością. Droga naukowa zaprowadziła go do Krakowa, gdzie ukończył studia historyczne w Wyższej Szkole Pedagogicznej. Przez długie dekady pracował jako nauczyciel historii w Szkole Podstawowej w Cieszanowie. Dla setek uczniów nie był jedynie realizatorem programu szkolnego, ale przewodnikiem po dziejach ojczystych i lokalnych. To on uczył młodych ludzi dumy z tego, skąd pochodzą. Jego działalność daleko wykraczała poza mury szkolne, był aktywnym członkiem wielu organizacji i towarzystw historycznych. Niezwykłym i nieco mniej znanym aspektem jego aktywności była pasja kolekcjonerska. Stanisław Gajerski przemierzał roztoczańskie i nadbruśnieńskie wsie, aby ratować unikalne dziedzictwo materialne regionu. Zgromadził imponującą, unikalną w skali kraju kolekcję tradycyjnej ceramiki i wyrobów garncarskich z dawnego ośrodka w Potyliczu oraz okolic Dziewięcierza i Werchraty. Zbiory te przekazał Muzeum Kresów w Lubaczowie.
Ostatnia prelekcja dotyczyła Barbary Mazurkiewicz (1954-2021). Renata Stefanik, dyrektor lubaczowskiej filii Biblioteki Pedagogicznej ukazała naszą lokalną poetkę, felietonistkę i fotografa jako osobę wyjątkowej pasji, która była aktywną koordynatorką licznych wydarzeń kulturalnych. Pełniła funkcję redaktor naczelnej Dziennika Literackiego „E-Literaci”, Dyrektora Kulturalnego Narodowego Polskiego Festiwalu Pieśni, Piosenki i Poezji Patriotycznej „Bogu i Ojczyźnie” im. Ks. Kardynała Władysława Rubina w Lubaczowie. Napisała 10 tomików poezji, współtworzyła książki poetyckie, prozatorskie i antologie poetyckie. Była działaczką społeczną, jurorką w konkursach literackich. Udzielała się charytatywnie. Współpracowała z wieloma bibliotekami organizując spotkania autorskie i wernisaże swoich fotografii.
Wieczór Wspomnień stał się poruszającą lekcją lokalnej historii i wyrazem głębokiego szacunku dla zasłużonych mieszkańców regionu. Spotkanie, zorganizowane w klimatycznym okresie zaduszkowym, zgromadziło rodziny, przyjaciół oraz mieszkańców pragnących uczcić ich pamięć. Poprzez bogate prezentacje biograficzne, archiwalne fotografie oraz osobiste opowieści, przywołano ich sylwetki. Pełen refleksji i wzruszeń wieczór przypomniał wszystkim uczestnikom, jak trwały ślad w tożsamości lokalnej społeczności pozostawili po sobie ci wybitni ludzie.

























