Dla pamięci o tragedii Holocaustu oraz aby budować tolerancję i kształtować obecną rzeczywistość jako cywilizację miłości i pokoju po raz kolejny Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie, Gminna Biblioteka Publiczna w Lubaczowie z s. w Baszni Dolnej, Muzeum Kresów w Lubaczowie, przy wsparciu samorządów: Miasta Lubaczowa, Gminy Lubaczów i Powiatu Lubaczowskiego oraz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich o. Lubaczów, IPN w Rzeszowie i TVP Rzeszów, włączyły się w organizację Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu.
Tegoroczne uroczystości rozpoczęliśmy w Miejskim Domu Kultury w Lubaczowie prezentacją filmu „Sprawiedliwi Ziemi Lubaczowskiej”, który został przygotowany przez MBP w Lubaczowie i Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich o. Lubaczów. Został on poświęcony mieszkańcom powiatu lubaczowskiego ratującym Żydów w czasie Holokaustu. Ukazuje historie bohaterów, którzy mimo ogromnego ryzyka, narażając własne życie, zdecydowali się na pomoc i wsparcie potrzebującym. Film omawia nie tylko heroiczne czyny Polaków, ale także dylematy i emocje jakie im towarzyszyły. Jest także poruszającym dokumentalnym świadectwem skłaniającym do refleksji nad ludzką odwagą i moralnym obowiązkiem.
Po filmie uczestnicy wydarzenia wysłuchali wystąpienia dra Wojciecha Hanusa z Oddziału IPN w Rzeszowie, który przybliżył realia życia mieszkańców naszego regionu podczas II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnienie okupacji niemieckiej i tragedii Holokaustu. Opowiedział także o miejscu zagłady ludności żydowskiej znajdującym się pomiędzy Mokrzycą a Dachnowem. 8 stycznia 1943 r. Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Lubaczowie. Część Żydów rozstrzelano na pobliskim cmentarzu, a ciała przewieziono pod Dachnów i wrzucono do głębokiego wykopu po niedokończonym przez Sowietów pasie umocnień. Pozostałą ludność żydowską z getta pędzono pieszo na miejsce stracenia, które wyznaczono na „Polu plebańskim”. W jednej mogile pochowano ponad tysiąc Żydów z Lubaczowa, w drugiej według relacji świadków pogrzebano Żydów z francuskiego transportu wiezionego do obozu zagłady w Bełżcu, Sobiborze.
Po spotkaniu złożono wiązanki przy obelisku, na którym widnieje napis w języku polskim, jidysz i angielskim o treści – „Nie znamy waszych nazwisk, lecz zawsze będziecie w naszych sercach. Pamięci Żydów z lubaczowskiego getta oraz innych ofiar holocaustu zamordowanych przez hitlerowskich Niemców w Lubaczowie i okolicach w 1943 roku”.
W tym wyjątkowym wydarzeniu wzięli udział goście zza granicy: Simon Lavee Łukawiecki wraz ze swoją córką Ayelet, syn i wnuczka Edmunda Łukawieckiego, bohatera filmu „Partyzant z aparatem Leica”, prof. Alejandra Walzer Moskovic z Uniwersytetu Karola III w Madrycie, która w naszym regionie poszukuje swoich żydowskich korzeni, przedstawiciele władz samorządowych, służb mundurowych, organizacji pozarządowych, instytucji kultury, a także dyrektorzy, nauczyciele i uczniowie szkół z terenu miasta Lubaczowa, Gminy Lubaczów oraz powiatu lubaczowskiego (MOW w Lubaczowie i LO w Lubaczowie).
Organizatorami Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu w Województwie Podkarpackim są Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie i Instytut Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Obchody odbywają się pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Podkarpackiego i Podkarpackiego Kuratora Oświaty.
