English EN Deutsch DE Italiano IT Polski PL Русский RU
Aktualności

„Piękna Niepodległa Ziemia Lubaczowska” – Uroczysta Sesja Rady Gminy Lubaczów.

119

W dniu 1 sierpnia 2018 w Państwowej Szkole Muzycznej im. Krzysztofa Komedy w Lubaczowie podczas uroczystej sesji Rady Gminy Lubaczów zorganizowanej w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów można było wysłuchać pierwszego z cyklu wykładów „Piękna Niepodległa Ziemia Lubaczowska”. Wydarzenie to było kolejnym elementem zadania „Kresowa Niepodległa”, na które Miejska Biblioteka Publiczna w Lubaczowie wspólnie z Gminną Biblioteką Publiczną w Lubaczowie z siedzibą w Baszni Dolnej pozyskała dofinansowanie ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2021 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”. Celem projektu jest uczczenie setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości.

Podczas sesji historycy i regionaliści opowiedzieli o historii ziemi lubaczowskiej i jej mieszkańców w trudnym okresie kształtowania się polskiej państwowości w roku 1918 – burzliwym, niełatwym, przełomowym w dziejach nie tylko naszego narodu, lecz całej Europy.

Jako pierwszy z prelegentów głos zabrał Zenon Swatek – Przewodniczący Zarządu Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Lubaczowie. W swoim wystąpieniu „Obrońcy Lubaczowa 1918 roku” przedstawił sylwetki osób szczególnie zasłużonych w okresie walk o niepodległość. Mówił o bohaterskiej postawie Jana Kornagi, dowódcy Polskiej Organizacji Wojskowej, który po opanowaniu lubaczowskich koszarów 1 listopada 1918 r. sprawował władzę wojskową nad miastem. Następnie przybliżył postać Karola Sandera, dowódcy 3. kompanii Grupy płk. Wiktora Jarosza-Kamionki, który odznaczył się walecznością podczas ataku Ukraińców na stację kolejową w Baszni oraz podczas obrony lubaczowskich koszar. Kolejni bohaterowie to Franciszek Gajerski oraz Józef Lityński zamordowani w 1918 r. w Niemirowie, a także Romuald Gajerski, który był dowódcą tzw. kompanii lubaczowskiej, a po wojnie pełnił funkcję prezesa Związku Obrońców Lubaczowa oraz Leon Mazurkiewicz, mieszkający w dogodnym punkcie miasta tj. przy ul. Mickiewicza, gdzie prowadził restaurację, udzielał schronienia towarzyszom broni, był również informatorem. Zenon Swatek wspomniał także o Józefie Kulpie, Andrzeju Małeckim, Ludwiku Tabaczku i Kazimierzu Nieckarzu, podkreślił ich bohaterską postawę, zwracając szczególną uwagę na Kazimierza Nieckarza, najstarszego (sześćdziesięcioletniego) z lubaczowskich bohaterów, dostawcy broni i amunicji, także w czasie walki, pod ostrzałem wroga.

Następnie wystąpił Tomasz Kuba Kozłowski, koordynator programu Warszawska Inicjatywa Kresowa w Domu Spotkań z Historią. Swą prelekcję pt. „Nieznany rok 1918. Stulecie Odzyskania Niepodległości” rozpoczął od przypomnienia ówczesnej sytuacji geopolitycznej i kilku faktów o których obecnie nie zawsze się pamięta, np. że ziemie polskie znajdowały się pod okupacją niemiecką i austriacką, żołnierze Legionów Polskich byli internowani, Józef Piłsudski przebywał w Magdeburgu, Niemcy likwidowali ostatnie niezależne formacje wojskowe tj. Korpusy Polskie. Pomija się zwłaszcza rolę Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego, traktat brzeski, którego postanowienia były bardzo niekorzystne dla sprawy polskiej, rolę ziemi Chełmskiej w zaangażowanie całego narodu w zryw niepodległościowy, czy znaczenie bitwy pod Kaniowem i bitwy pod Rarańczą. Kończąc Tomasz Kuba Kozłowski zaznaczył jak ważna jest znajomość historii, szukanie w niej prawdy i wyciąganie odpowiednich wniosków, gdyż tylko wówczas historia jest nauczycielką życia uczącą tego jak być „mądrym przed szkodą, a nie po”.

Ostatni referat pt. „Lubaczowianie w walce o niepodległość i granice w latach 1914-1920” wygłosił dr Zygmunt Kubrak, historyk, nauczyciel, muzealnik, organizator Muzeum Kresów w Lubaczowie i jego dyrektor (1981-2005), długoletni prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Lubaczowskiej. W swym wystąpieniu najwięcej uwagi poświęcił generałowi Stanisławowi Dąbkowi. Zaprezentował jego bohaterską postawę w trakcie pierwszej wojny światowej, kiedy to brał udział w wojnie z Ukraińcami i bolszewikami, walczył na lubaczowszczyźnie, to tu organizował zbrojne oddziały, a po zdobyciu miasta również zalążki władz administracyjnych. Za męstwo wykazane podczas walk odznaczony został Krzyżem Walecznych. Dr Kubrak mówił również o bohaterskiej postawie Dąbka podczas kampanii wrześniowej, w której dowodził całością sił lądowych zgromadzonych wokół Gdyni. Pod koniec swego wystąpienia wspomniał o planach budowy pomnika gen. Stanisława Dąbka w Lubaczowie, zaznaczył, że budowa ta jest naszą powinnością, gdyż lubaczowianie za męstwo i poświęcenie dla ojczyzny winni mu są szczególną cześć.

Sesji towarzyszyła wystawa „Lubaczów w starej pocztówce”, usytuowana w holu Państwowej Szkoły Muzycznej w Lubaczowie. Powstała ona dzięki Jerzemu Tabaczkowi, który na ten cel udostępnił swoje prywatne zbiory.