English EN Deutsch DE Italiano IT Polski PL Русский RU
Aktualności, Minione wydarzenia

„Pamięć. Polscy uchodźcy na Węgrzech 1939 – 1946” – promocja książki

0 33

Zapraszamy na spotkanie promujące książkę „Pamięć. Polscy uchodźcy na Węgrzech 1939 – 1946”, które odbędzie się 8 listopada o godzinie 17:00 w naszej Bibliotece.

Historia, której poświęciliśmy trzy tomy dwujęzycznego (jj. polski i węgierski) albumu PAMIĘĆ / EMLÉKEZÉS Polscy uchodźcy na Węgrzech 1939-1946 zaczęła się 18 września 1939 roku, dzień po sowieckiej agresji na Polskę. Na tę wiadomość Węgrzy zareagowali błyskawicznie, otwierając swoją granicę na karpackich przełęczach. Umożliwili w ten sposób ewakuację polskiego wojska ze wschodnich rubieży Rzeczypospolitej. Przypomnijmy, do 29 września przeszło na Węgry ponad trzydzieści tysięcy uchodźców cywilnych i dziewięćdziesiąt tysięcy wojskowych, a wśród nich trzynastu generałów i kilka tysięcy oficerów. Mimo sojuszu, łączącego Królestwo Węgier z Niemcami, ówczesne władze polityczne i wojskowe z pełną odpowiedzialnością podjęły tę bezprecedensową decyzję. Był to akt ich wielkiej osobistej i politycznej odwagi, za którą później wielu zapłaciło wysoką cenę.

Fakt, że te ważne daty i polskie uchodźstwo nie znalazły miejsca w powszechnej świadomości powojennych pokoleń, zwłaszcza Polaków, ale również Węgrów, nie dawał nam spokoju. Chcieliśmy przywrócić pamięć o tych wydarzeniach, o wojennym pokoleniu Węgrów, którzy bez wahania pospieszyli Polakom z pomocą wtedy, kiedy najbardziej jej potrzebowali. 70. rocznica wybuchu wojny dała nam asumpt do opracowania dokumentalnego albumu, ukazującego niezwykłą historię uchodźstwa. Dedykowaliśmy go tym wszystkim węgierskim Przyjaciołom, którym uchodźcy tak wiele zawdzięczali. Pierwszy tom PAMIĘCI ukazał się w 2009 roku. Kolejny ujrzał światło dzienne trzy lata później (2012). Teraz (2015) oddajemy do rąk Czytelników trzeci tom.

Trylogia to wielowątkowa, ilustrowana opowieść o dolach i niedolach życia uchodźczego, o bohaterach tamtych wydarzeń, mężach stanu, osobistościach władz cywilnych, wojskowych, kościelnych i organizacji pomocowych, dzięki którym rzesze naszych rodaków znalazły schronienie i opiekę na czas wojny. To opowieść również o zwykłych ludziach z biednej węgierskiej prowincji, którzy żyli najbliżej Polaków, po sąsiedzku, czasem pod jednym dachem. Współczuli przybyszom i jak kto mógł, tak pomagał, z potrzeby serca.

W każdym tomie przedstawiliśmy różne fragmenty życia na uchodźstwie. W obozach oficerskich toczyło się ono inaczej niż w żołnierskich, a jeszcze inaczej w skupiskach cywilów. Odsłoniliśmy między innymi kulisy działalności konspiracyjnej, w tym akcji przerzutu uchodźców wojskowych do Francji. Z satysfakcją odnotowaliśmy bogatą, jak na warunki, działalność oświatową i kulturalną. Odnaleźliśmy też piękną kartę, którą zapisali kapłani-uchodźcy, wspierani przez węgierskich współbraci. Wywiad z Henrykiem Sławikiem, prezesem Komitetu Obywatelskiego, rzuca światło na stan umysłów uchodźców, zmuszając nas do refleksji nad ówczesną i obecną kondycją Polaków (PAMIĘĆ III). Oczywiście, sygnalizujemy tylko niektóre z wielu opisanych tematów.

Autorską narrację wzbogaciły wzruszające, nierzadko dramatyczne przeżycia uchodźców, rodzinne historie, fragmenty dzienników, wspomnień i prywatna korespondencja. Prawdziwą ozdobą publikacji są unikatowe, w znakomitej większości dotychczas niepublikowane fotografie ze zbiorów prywatnych i muzealnych. One nie wymagają słów, mówią same za siebie. Tworzą niepowtarzalną, jedyną w swoim rodzaju panoramę życia uchodźców cywilnych i wojskowych. W trzech tomach znalazło ich się łącznie około 1500 ! Doskonałą jakość zdjęć zawdzięczamy mrówczej pracy rekonstrukcyjnej grafika, Krzysztofa Duckiego.

Nasza wędrówka śladami polskich uchodźców dobiegła końca. Była poruszająca i pouczająca. Historia, którą przedstawiliśmy, zawiera uniwersalne przesłanie o ludzkiej solidarności w obliczu zagrożenia, o honorze i odwadze, o wierności nadrzędnym wartościom. Będzie ono aktualne dopóty, dopóki toczyć się będą wojny.

Mamy nadzieję, że ten chlubny epizod w dziejach obu narodów w końcu znajdzie należne mu miejsce na kartach historii Polski.Autorzy, Krystyna i Grzegorz Łubczykowie

Pozostaw komentarz

Twój email nie zostanie nigdzie opublikowany. *