English EN Deutsch DE Italiano IT Polski PL Русский RU
Aktualności

Obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu

21

W czwartek (28 stycznia 2016) w Lubaczowie obchodzono Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Z tej okazji w Bibliotece odbyło się spotkanie z osobami, które przeżyły Holokaust oraz przedstawicielami drugiego pokolenia uratowanych z Holokaustu: Lucią Retman z Hajfy w Izraelu, Orą Regev-Heumann z Tel Awiwu w Izraelu oraz z Samuelem i Tamarą Halpern z Izraela.

 

Obchody V Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu w Lubaczowie rozpoczęły się w Muzeum Kresów, gdzie znajdują się liczne pamiątki po lubaczowskich Żydach. Kolejnym punktem programu było uczczenie pamięci Żydów lubaczowskich przy obelisku ku czci pomordowanych Żydów z Lubaczowa i okolic na Plebańskim Polu pod Dachnowem. Następie goście z Izraela zwiedzili Kresową Osadę w Baszni Dolnej. Wieczorem z mieszkańcami naszego miasta spotkali się w  Bibliotece.

W trakcie spotkania swymi wspomnieniami dzieliła się Pani Lucia Retman. Opowiadała o tragicznych przeżyciach w trakcie II wojny światowej i o odwadze jednej z Lubaczowianek – Pani Zofii Pomorskiej, dzięki której przeżyła zagładę. W Lubaczowie, w domu przy ul. Kościuszki 100, Państwo Zofia i Mikołaj Pomorscy narażając życie swoje oraz swych synów wynajęli młodej, kilkunastoletniej, dziewczynie izraelskiego pochodzenia pokój, w którym znalazła schronienie. Pomorscy pomogli jej także zdobyć metrykę chrztu i wyjechać na roboty do Niemiec.

Wystąpiła również Pani Ora Regev. Jej wspomnienia związane są z lubaczowskim młynem, który przed wojną dzierżawiła jej rodzina. Po latach Pani Ora Regev szukając informacji o swojej matce Pepce przyjechała do Lubaczowa, by spotkać świadków wojennych wydarzeń i poznać losy własnej rodziny. Dzięki tej podróży dowiedziała się, ze cała jej rodzina zginęła w czasie wojny. Ocalała jedynie jej matka, uratowana dzięki rodzinie Sikorskich z Lubaczowa, która w trakcie wojny ukrywała ją w swoim mieszkaniu w Warszawie. Pani Ora Regev swą historię opisała w książce pt. „A rzeka nadal płynie”.

O wojennych losach swych przodków opowiadał także pochodzący ze Szczecina Samuel Halpern potomek lubaczowskich i dynowskich Żydów, którego ojciec urodził się w Lubaczowie. Podczas pierwszej wizyty Pan Samuel odnalazł na lubaczowskim kirkucie nagrobki swoich dziadków, w dniu wczorajszym pradziadka.

 

Gościem biblioteki był również Simon Lavee. Simon jest synem Polaka, Edmunda Łukawieckiego, którego żona miała żydowskie korzenie. Jego rodzice pochodzili z Lubaczowa. Sąsiadem Łukawieckich był Józef Kulpa, który z pradziadkiem Simona służył w legionach. To on pomagał rodzinie podczas wojny gdy jej część przebywała w Lubaczowie, a część chroniła się w lesie. Tymi, którzy nie chcieli pójść do lasu, zajął się Józef Kulpa. Simon zainspirowany losami swej rodziny napisał anglojęzyczną książkę pt. „Jewish Hit Squad. The Łukawiecki Partisans Unit of the Polish Armia Krajowa 1941-1944, która dotyczy walki z Niemcami podjętej przez Żydów podczas II wojny światowej. Podczas spotkania wspominał także Mariana Wardę wysokiej rangi żołnierza AK z Tomaszowa Lubelskiego, którego wnuczkę Bogumiłę Wardę gościliśmy w naszej bibliotece. Losy żołnierzy Armii Krajowej o których opowiadał Pan Simon tłumaczyła Pani  Anna Pajączkowska.

 

Na zakończenie swojego wystąpienia Pan Simon zadeklarował, że w przyszłości wyda książkę w języku polskim, a cały dochód z jej sprzedaży zostanie przekazany na specjalną fundację, która będzie się zajmować upamiętnianiem partyzantów.

 

Po spotkaniu w kuluarach mieszkańcy Lubaczowa mogli porozmawiać z naszymi gośćmi, obejrzeć wystawę przygotowaną przez bibliotekarzy jak również posmakować smakołyków kuchni żydowskiej przygotowanych przez Centrum Integracji Społecznej w Dąbrowie.

 

Wieczór pełen wzruszających wspomnień zakończył koncertem miniatur Chopina Pan Adam Januszkiewicz, pianista z Filharmonii Kameralnej w Łomży .

 

Współorganizatorami V Obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu w Lubaczowie byli: Krzysztof Szpyt, Burmistrz Miasta Lubaczowa, Józef Michalik, Starosta Lubaczowski, Wiesław Kapel, Wójt Gminy Lubaczów.

l1l2l3l4